Ekskawator tarapyndan gazylyp alynýan materiallar, esasan, toprak, kömür, laý, toprak we öňünden ýumşadylandan soň gaýadyr. Soňky ýyllarda gurluşyk tehnikalarynyň ösüşine seredip, ekskawatorlaryň ösüşi deňeşdirme boýunça çalt dowam edýär we ekskawatorlar inženerçilik gurluşygynda iň möhüm gurluşyk tehnikalarynyň birine öwrüldi.
Ekskawatorlaryň birinji nesli: elektrik hereketlendirijileriniň we içki ýanma hereketlendirijileriniň peýda bolmagy ekskawatorlaryň ösen we amatly elektrik enjamlaryna eýe bolmagyna sebäp boldy, şonuň üçin dürli ekskawator önümleri biri-biriniň yzyndan döräp başlady. 1899-njy ýylda ilkinji elektrik ekskawatory peýda boldy. Birinji Jahan urşundan soň ekskawatorlarda dizel hereketlendirijileri hem ulanyldy. Bu dizel hereketlendirijisi (ýa-da elektrik hereketlendirijisi) bilen işleýän mehaniki ekskawator ekskawatorlaryň ilkinji nesli boldy.
Ekskawatorlaryň ikinji nesli: Gidrawlik tehnologiýanyň giňden ulanylmagy bilen ekskawator has ylmy we ulanmaga amatly geçirijilik enjamyna eýe boldy. Mehaniki geçirijiligiň ýerine gidrawlik geçirijilik ekskawator tehnologiýasynda uly öňegidişlikdir. Germaniýada ilkinji gidrawlik ekskawator 1950-nji ýylda döräpdir. Mehaniki geçirijilik gidrawliki ekskawatorlaryň ikinji neslidir.
Ekskawatorlaryň üçünji nesli: Elektron tehnologiýanyň, esasanam kompýuter tehnologiýasynyň giňden ulanylmagy ekskawatoryň awtomatlaşdyrylan dolandyryş ulgamyna eýe bolmagyna mümkinçilik berýär, şeýle hem ekskawatoryň ýokary öndürijilik, awtomatlaşdyrma we aň-düşünje ugrunda ösmegine mümkinçilik berýär. Mekatronikanyň ösmegi 1965-nji ýylyň töwereginde boldy we köpçülikleýin öndürilýän gidrawliki ekskawatorlarda mekatronika tehnologiýasynyň ornaşdyrylmagy 1985-nji ýylyň töwereginde boldy, şol wagt esasy maksat energiýany tygşytlamakdy. Ekskawator elektronikasy üçünji nesil ekskawatorlaryň esasy alamatydyr.
Ekskawator bölekleri esasan iki bölekden ybarat: mehaniki bölekler we elektron bölekler.
1. Mehaniki bölekler diňe güýç goldawyny üpjün etmek üçin niýetlenen mehaniki böleklerdir, esasan gidrawliki nasoslar, tutujy çelekler, bomlar, relsler, hereketlendirijiler we ş.m.
2. Elektron aksessuarlar ekskawatoryň hereketlendiriji dolandyryş bölegi bolup, mehaniki bölekleri herekete getirmek we makul işleri ýerine ýetirmek üçin ulanylýar, esasan kompýuter görnüşi, gidrawliki akym dolandyryjysy, burç datçigi, dizel ölçeýjisi, predohranitel, ot alyş açary, ýag sorujy nasos we ş.m.
Mehaniki bölekler we hereketlendirijiniň dolandyryş bölegi biri-biriniň üstüni ýetirýär. Elektron dolandyryş bölegi her bir mehaniki bölegiň netijeli işini hereketlendirmek we utgaşdyrmak üçin ulanylýar. Mehaniki bölegiň ýagdaýy elektron bölekler arkaly elektron dolandyryş bölegine gaýtarylýar, şeýlelik bilen ekskawatoryň işini has netijeli utgaşdyryp, iň ýokary iş netijeliligine ýetmek üçin.
Işleýän enjam gidrawliki ekskawatoryň esasy bölegidir. Ol esasan togtadylan ýeriň aşagyndaky topragy gazmak üçin ulanylýar, ýöne ol iň ýokary kesiş beýikliginden aşakdaky topragy hem gazyp bilýär. Gazmakdan, çukur gazmakdan we ýüklemekden başga-da, ol ýönekeý ýer deňleşdiriş işlerini hem ýerine ýetirip bilýär. Gazuw operasiýasy Ⅰ~Ⅳ derejeli topragy gazmak üçin amatlydyr we ýokardaky Ⅴ derejeli üçin gidrawliki çekiç ýa-da partlatma usuly talap edilýär.
Ekskawatoryň işleýän enjamy bom, taýak, çelek, roker, birleşdiriji taýak we bum silindr, taýak silindr we çelek silindr ýaly işleýän enjamyň gidrawliki turba geçirijilerinden ybarat.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 11-nji ýanwary